Tubig sa mga dam sa Luzon napataas ni Glenda, alokasyon sa magsasaka nagsimula na

 

MALOLOS—Umangat halos na metro ang lebel ng tubig sa Angat Dam, maging ang iba pang dam sa Luzon maliban sa San Roque dahil sa malakas na ulan na hatid ng bagyong Glenda.

Dahil dito, nagsimula na ang alokasyong patubig sa magsasakang Bulakenyo kahit nananatiling mas mababa sa kritikal na 180 metro ang lebel ng tubig sa Angat Dam.

Kaugnay nito, sinabi ng National Power Corporation (Napocor) na kailangan nilang magsagawa ng cloud seeding sa Angat Dam bilang paghahanda na posibilidad ng pananalasa ng El Nino sa huling bahagi ng taon.

Batay sa tala ng Napocor,ang water elevationsa dam ay umangat sa 166.84 meters above sea level (masl) noong Huwebes ng umaga, Hulyo 17, kumpara sa naitalang 162.74 masl noong Miyerkoles ng umaga.

Ito ay nangangahulugan na umangat ang tubig sa dam ng 3.84 metro sa loob lamang ng 24-oras.

Ayon kay Gladys Sta. Rita, ang biglang pagtaas ay sanhi ng malakas na ulan na hatid ng bagyong Glenda.

Sa kabila nito, iginiit ni Sta Rita na magsasagawa pa rin sila ng cloud seeding operation.

Ito ay dahil na nanatiling mas mababa ang tubig sa dam kumpara sa kritikal na 180 metro.

 “We are coordinating closely with Pagasa. Last week, they already approved it,” ani Sta. Rita sa isang text message na ipinahatid sa Mabuhay noong Huwebes ng umaga.

Iginiit pa niya na ang pagsasagawa ng cloud seeding operation sa Angat Dam ay isa ring paghahanda sa posibilidad ng El Nino.

Kaugnay nito, nakaranas din ng bahagyang pagtaas ng lebel ng tubig ang iba pang pangunahing dam sa Luzon maliban sa San Roque Dam matapos manalasa ang bagyong Glenda noong Miyerkoles.

Batay sa tala na naipon ng Mabuhay mula sa Philippine Atmospheric Geophysical Astronomical Services Administration (Pagasa),ang lebel ng tubig sa Ambuklao Dam ay umakyat sa 741.20 masl noong Huwebes kumpara sa naitalang 740.22 masl noong Miyerkoles.

Umangat naman sa 568.49 masl ang tubig sa Binga Dam mula sa 567.70 masl sa katulad ding panahon; samantalang ang lebel sa Pantabangan Dam ay umakyat sa  177.44 masl mula sa 176.81masl; at ang lebelng tubig sa Magat Dam umangat sa 160.95 masl mula sa 160.48 masl.

Sa lalawigan ng  Pangasinan, bumaba naman ang tubig ng San Roque Dam sa 233.84 masl mula sa naitalang  234.40 masl noong Miyerkoles.

Samantala, bahagya ring tumaasang tubig sa Bustos Dam na pinamamahalaan ng National Irrigation Administration (NIA) matapos lisanin ni Glenda ang Pilipinas

.

Ayon kay Liz Mungcal, hepe ng Provincial Disaster Risk Reduction Management Office (PDRRMO) ang lebel ng tubig sa Bustos Dam ay umangat sa 17.35 masl mula sa dating 16.44 masl.

Dahil sa pagtaas ng tubig sa dalawang dam sa lalawigan, nagsimula ng magpadaloy ng patubig sa mga magsasakang Bulakenyo ang NIA noong Huwebes, Hulyo 17.

Ngunit wala paring ipinagkakaloob ang na alokasyon ang Angat Dam.

Matatandan na noong Mayo, sinabi ni Inhinyero Precioso Punzalan ng NIA na plano nilang magpadaloy ng tubig para sa irigasyon ng magsasaka noong Hunyo 16.

Ngunit ito ay hindi agad natupad dahil nananatiling mababa ang tubig sa dam.

Dahil dito naantala ang pagtatanim ng magsasakang Bulakenyo.

Ayon kay Guillermo Mangaluz, pangulo ng Angat-Maasim River Irrigation System  Irrigators Association Confederation (Amris-Confederation) hindi sila nakatanim matapos linangin ang kanilang bukirin.

Ito ay dahil sa hindi nila matukoy noon kung kailan sila padadaluyan ng tubig ng NIA upang masustinihan ang kanilang pananim na palay.  Dino Balabo

Napocor handa sa ika-2 bugso ng cloud seeding

 

MALOLOS—Naghahanda na ang National Power Corporation (Napocor) sa ikalawang bahagi ng pagsasagawa ng cloud seeding operation sa Angat Dam.

Ito ay sa kabila ng pagpasok ng tag-ulan at pananalasa ng bagyong Glenda noong Miyerkoles, Hulyo 16 na bahagyang nagpataas ang tubig sa dam.

Gayunpaman, nananatiling mababa sa kritikal na 180 metro ang lebel sa dam at higit na mas mababa sa normal high level na 210 meters above sea level (masl) kung tag-ulan.

Naitala ang pagtaas na 3.84 metro sa dam  noong Huwebes, Hulyo 17 ng umangat ito sa 166.58 masl mula sa 166.74 na naitala noong Miyerkoles, Hulyo 16.

Ayon saNapocor, anumang oras ay maaari nilang simulan ang cloud seeding operation dahil nananatiling mababa ang tubig sa dam sa kabila ng pagtaas nito sanhi ng bagyong Glenda.

Ang pagtaas ng tubig sa dam ay inasahan ng Napocor mula pang noong Lunes, Hunyo 14 dahil sa noo’y tinatatayang sa sa Gitnang Luzon tatahak ang mata ng bagyo.

Ngunit ito at bahagyang lumihis at tumama sa Rapu-rapu sa lalawigan ng Albay sa Bicol at tuluyang tumahak sa bahagi ng kalakhang Maynila noong Miyerkoles.

Bago dumating ang bagyo,sinabi ni Inhinyero Rodolfo German, general manager ng Angat River Hydro Electric Power Plant (Arhepp) na kung mapatataas ng sapat ng ulan na hatid ng bagyo ang tubig sa dam, posibleng hindi na nila ituloy ang cloud seeding.

Ngunit dahil sa hindi naging sapat ang ulan na naipon sa dam, sinabi niya na itutuloy ito dahil bago pa dumating ang bagyong Glenda ay nakaplano na ang operasyon.

Matatandaa na noong Mayor ay sinimulan ang  ang cloud seeding operation sa dam dahil sa patuloy napagkaubos ng tubig doon.

Ang nasabing operasyon ay ginastusan ng dalawang konsesyunaryo ng Metropolitan Waterworks and Sewerage System (MWSS) ng P2.6-Milyon.

Ang nasabing operasyon ay nakabuo ng 60 flight hours.

Ganito rin katagal at kalaki ang gugugulin ng Napocor sa pagsasagawa ng ikalawang bahagi ng cloud seeding.

Hinggil naman sa epekto ng natapos na operasyon, sinabi ni German, na hindi man nito napaangat ang tubig sa dam ay napabagal nito ang pagbaba.

Dahil nananatiling mas mababa sa kritikal na 180 meters ang tubig sa dam, hindi pa rin nagbibigay ng alokasyong tubig ang Napocor sa magsasakang Bulakenyo.

Nilinaw ni German na polisiya ng pamahalaan na bigyang prayoridad ng Napocor at National Water Resources Regulatory Board (NWRB) ang pangangailangan sa tubig inumin ng kalakhang Maynila kapag sumayad sa kritikal na 180 masl ang tubig sa dam.

Sa kasalukuyan, patuloy pang nagpapadaloy ang Angat Dam ng alokasyong 41 cubic meters per second (cms) para sa kalakhang Maynila.

Matatandaan na nagsimulang bumaba ang tubig sa Angat Dam mula noong Disyembre dahil sa kawalan ng ulan.

Noong Mayo, sumayad sa kritikalna 180 metro ang lebel ng tubig sa dam at pinutol ang alokasyon  para sa irrigasyon ng magsasaka.

Noong nakaraang linggo, hiniling ng mga magsasakang Bulakenyo sa NWRB na bawasan ang alokasyon sa konsesyunaryo ng MWSS upang mapabilios ang pagtaas ng lebel ng tubig sa dam.

Ito ay dahil sa kasalukuyan, mas maraming tubig ang pinalalabs ng dam patungo sa MWSS kumpara sa naiipong tubig mula sa ulan.  Dino Balabo

Pag-aaral sa katatagan ng Angat Dam, di sapat

LUNGSOD NG MANDALUYONG—Hindi sapat ang isinagawang anim buwang  pag-aaral sa katatagan ng Angat Dam.

Ito ang buod ng pahayag ng kapitolyo at National Power Corporation (Napocor) sa kauna-unahang pagkakatapon matapos ilabas noong Mayo 2012 ang resulta ng anim na buwang feasibility study sa katatagan ng dam.

Sa panayam ng Mabuhay Gob. Wilhelmino Alvarado, sinabi niya na hindi sapat ang isinagawang pag-aaral ng Tonkin & Taylor.

“Napakailki ang panahon ng feasibility study nila, anim na buwan lang,” sabi ni Alvarado na nakapayam ng Mabuhay sa Edsa Shangrila Hotel noong Oktubre 16 ng gabi.

Ang panayam ay naganap matapos ang puliong ni Alvarado kina Gladys Sta. Rita, pangulo ng Napocor, Gerardo Esquivel, administrador ng Metropolitan Waterworks and Sewerage System (MWSS) at Claro Maranan, administrador ng National Irrigation Administration INIA).

Kasama rin sa pulong sina Inhinyero Romulado Beltran, pinuno ng Dams Management Department ng National Power Corporation (Napocor), Bise-Gob. Daniel Fernando at Provincial Administrator Jim Valerio.

Ang pahayag ni Alvarado ay kinatigan din ni Beltran na nagsabing “mababaw  yung feasibility study.”

Ang nasabing feasibility study na pinondohan ng $1-Milyon ay isinagawa ng Tonkin & Taylor na nakabase sa New Zealand, kasama ang Engineering Development Corporation of the Philippines (EDCop)

Ayon sa anim na buwang pag-aaralng Tonkin & Taylor kasama ang EdCop, ang WMVF ay  unang natukoy sa pagtatayo ng dam noong unang bahagi ng dekada 60.

Ito ay di kalayuan sa pundasyon ng pangunahing dike ng dam.

Binanggit din sa ulat ng Tonkin ang isinagawang pag-aaral ng Phivolcs na nagsasabing ang WMVF ay nakabalatay ilang kilometro ang layo sa silanganng dam; at ang nakitang fault sa ilalim ng dam ay splay o sanga lamang ng fault.

Gayunpaman,kung gagalaw ang WMVF, ang nasabing splay sa ilalimng dam ay  posible ring gumalaw.

Kaugnay nito, isang bahagi ng rekomendasyon ng Tonkin sa kanilang isinagawang anim na buwang pag-aaral ay ang pagsasagawa ng cite specific seismic study sa Angat dam.

Para kay Alvarado at sa Napocor ang rekomendasyong ito ay hindi sapat dahil ang pangunahing dahilan ng pagpapasubasta para sa pagsasagawa ng feasibility study ay patungkol panganib na hatid ng WMVF.

Narito ang background information na ipinalabas ng Power Sector Assets and Liabilities Management (Psalm) sa kanilang Term of Reference sa pagsasagawa feasibility study na ipinakontrata sa Tonkin.

“Considering the importance of the facility and the potential risks posed by possible

seismic activity associated with West Valley Fault and the other fault-lines in Central

Luzon, the consultancy services must arrive at a clear recommendation for the

mitigation of risk through remediation of the Dam and Dike and the associated major

structures.”

Ngunit batay pa rin sa kopya ng TOR para sa pagsasagawa ng feasibility study sa katatagan ng Angat Dam, lumalabas na akma ang rekomendasyon ng Tonkin.

Ito ay dahil sa nilalaman ng layunin sa pagsasagawa ng feasibility study ayon sa ika-18 pahina ng TOR.

Narito ang unang layunin ng feasibility study, “To undertake the required investigation works and proposed additional studies recommended from past studies, reviews and reports.”

Para naman kay Inhinyero Roderick Dela Cruz, ang dam safety expert ng Bulakenyo, imposibleng magawa ang buong pag-aaral sa loob ng anim na buwan.

Bilang isa sa mga naging tagapayoni Gob.Alvarado, si Dela Cruz ang unang nagpahayag na hindi sapat ang anim na buwan sa pagsasagaw ang feasibility study.

Binigyang diin pa niya na bilang consultant, ang Tonkin ay nakadepende sa isinasaad ng TOR.

Bilang isa sa mga unang nakapansin sa maikling panahong ipinagkaloob sa Tonkin, ipinayo ni dela Cruz ang dagdag na pag-aaral sa katatagan ng Angat Dam. (Dino Balabo).

Mga dam dapat magbawas ng tubig habang maganda ang panahon

By Dino Balabo

LUNGSOD NG MALOLOS—Hinikayat ni Gob. Wilhelmino Alvarado na magpatapon ng tubig ang mga dam sa Bulacan habang maganda ang panahon matapos ang may isang linggong pag-ulan hatid ng bagyong Maring na nagdulot ng pagbaha sa ilang bayan.

Ito ay dahil sa umakyat na sa 203.56 meters above sea level  (masl) ang taas ng tubig sa Angat Dam na ipinangangamba ng gobernador dahil batay sa pahayag ng Philippine Atmospheric Geophysical Astronomical Services Administration (PAGASA) ay apat na bagyo ang inaasahang darating sa susunod na dalawang buwan.

Kaugnay nito, patuloy ang pagpapatapon ng tubig ng Bustos Dam, ngunit ayon sa tagapamahala nito, hindi masyadong makakapekto sa mabababang bayan ang tubig na kanilang pinapatapon.

“Mataas na ang water elevation sa Angat Dam, nung Maring na sinundan ng habagat ay halos 10 metro ang itinaas ng elevation, eh ngayon, apat na bagyo ang maaring pumasok sa bansa,” ani Alvarado matapos makipagpulong sa mga namamahala sa dam sa Bulacan noong Biyernes.

Binigyang diin niya ang kahalagahan ng pagbabawas ng tubig sa Angat Dam, na posibleng mapuno kapag bumagyo, at maaring maging sanhi ng pagbaha sa mga bayan ng sa lalawigan tulad ng Pulilan, Calumpit at Hagonoy.

Ngunit ang pagpapatapon ng tubig mula sa Angat, Ipo at Bustos dams ay hindi maaaring pagsabay-sabayin.

Bukod dito, hindi rin pwedeng biglain ang pagpapatapon ng tubig upang hindi magdulot ng pagbaha.

Ayon kay Alvarado, dapat ay maunang magpatapon ng tubig ang Bustos Dam na matatagpuan sa pagitan ng mga bayan ng San Rafael at Bustos. Ang Bustos Dam ay nagsisilbing taga-salo ng tubig na pinadadaloy mula sa Ipo Dam, na sumasalo naman ng tubig mula sa mas mataas na Angat Dam.

Ayon kay Inhinyero Precioso Punzalan ng National Irrigation Administration (NIA) na siyang namamahala sa Bustos Dam, ang kanilang spilling level ay 17.70 masl.

Noong Biyernes ng umaga, ang water elevation sa Bustos Dam ay 17.35 masl at kailangan pababain iyon sa 16.80 masl kaya noon pa lamang ay nagsimula na silang magpatapon ng tubig.

Tiniyak ni Punzalan na hindi magdudulot ng pagbaha ang 100 cubic meters per second na tubig na kanilang pinatatapon dahil sa mababaw ang tubig sa kailugan at low tide.

Tinataya ring aabot ng isang linggo bago tuluyang mapababa ng NIA sa 1680 masl ang water elevation sa Bustos Dam.

Ayon kay Arkitekto Gerardo Esquivel, administrador ng Metropolitan Waterworks and Sewerage System (MWSS) nakahanda ring magpatapon ng tubig ang Ipo Dam kapag napababa na ng Bustos Dam ang water elevation nito.

Gayunpaman,nilinaw ni Esquivel na magpapatapon lamang ang Ipo Dam kung magbabawas din ng tubig ang Angat Dam.

Iginiit niya na nais nilang matiyak na may sapat na tubig ang Angat Dam para sa pangangailangan sa inumin ng Kalakhang Maynila.

“Okey lang sa amin na magbawas ang Angat Dam ng tubig, pero dapat ay 210 masl ang water elevation nito by the end of the year,” ani Esquivel.

Ngunit ayon kay Alvarado, kahit 197 masl lamang ang tubig sa Angat Dam ay hindi pa rin kakapusin ng tubig ang Kalakhang Maynila.

Ito ay dahil sa mga nagdaang taon ay 197masl lamang ang tubig sa Angat Dam sa pagtatapos ng taon ngunit hindi kinapos ng tubig ang Kalakhang Maynila sa sumunod na tag-araw.

Samantala, inayunan ni Liz Mungcal, hepe ng Provincial Disaster Risk Reduction Management Office ang pahayag ni Punzalan na hindi magdudulot ng baha ang tubig mula sa Bustos Dam.

Gayunpaman, ipinalala ni Mungcal na ang pagpapatapon ng tubig mula sa dam ay dapat itapat sa oras ng low tide.