Palaisdaang nilamon ng dagat, kukumpunihin na

HAGONOY, Bulacan—Nagagalak ang mga residente ng islang Barangay Pugad sa bayang ito dahil sa nalalapit na rehabilitasyon ng pambayang palaisdaan na katabi ng kanilang pamayanan.

Ngunit ang kanilang kagalakan ay hindi lamang dahil sa dagdag kita na ihahatid nito sa barangay o kaya ay ang dagdag na oportunidad sa trabaho at hanapbuhay.

Sa halip, higit nilang ikinagagalak ang posibilidad na mabigyan sila ng proteksyon ng itatayong pilapil ng palaisdaan laban sa malalaking alon na nagmumula sa Manila Bay.

Ayon kay Ramon Atienza Jr., kapitan ng Pugad, nagkausap sila noong Lunes, Hulyo 22 ni Mayor Raulito Manlapaz at tiniyak sa kanya na masisimulan ang rehabilitasyon ng pambayang palaisdaan bago matapos ang taon.

“Baka daw sa November ay masimulan na,” sabi ni Atienza patungkol sa napipintong rehabilitasyon ng pamabayang palaisdaan na may sukat na 98 ektarya.

Sinabi pa ng kapitan na gagamitan ito ng draga upang mapabilis ang pagtatayo ng pilapil.

Sa pagtatanong ng mamamahayag na ito, nilinaw niya na hindi lamang lambat ang ilalagay sa pilapil, sa halip ay lupa na gagawing dike.

Ngunit ilang residente ng Pugadang nagpahayag ng posibilidad na ang lot number 2 lamang nag propius ng Hagonoy ang isailalim sa rehabiltasyon.

Ang lot number 2 ay ang may sukat na 98 ektarya, at ang lot number 1 ay ang mas malaki na may sukat na 108 ektarya.

Ayon kay Atienza, kapag muling naitayo ang pilapil ng propius na tinatawag na lot number 2, mabibigyan sila ng proteksyon nito sa malalaking alon na hatid ng storm surge kapag tag-ulan.

Ngunit para makumpleto ang proteksyon ng Barangay Pugad sa malalaking alon mula sa Manila Bay, kailangan ding makumpuni ang lot number 1.

Inayunan ito ni Kagawad Alfredo Lunes na nagsabi na halos 10 taon na rin ng abandonahin ng dating namamahala ang dalawang lote ng pambayang palaisdaan.

Dahil sa pag-abandona, napabayaan ang mga palaisdaan at tuluyang dinurog ng alon ang mga pilapil nito.

Sa pagkawasak ng mga pilapil ng propius ng Hagonoy, nalantad sa malalaking alon na nagmumula sa Manila Bay ang Barangay Pugad lalo na kung umiihip ang hanging habagat kapag tag-ulan na pinalulubha pa ng epekto ng climate change.

Sa paglalarawan ni Lunes, sinabi niya na ang mga alon mula sa dagat ay humahampas sa bubong ng kanyang bahay na bungalow-typeoisang palapag.

Ang bahay ng kagawad ay matatagpuan sa gilid ng sea-wall dike ng barangay na nakaharap sa Manila Bay.

Hinggil sa napipintong rehabilitasyon, ipinayo ng mga residente ng Pugad pamamaraan sa pagtatayo ng dike na kanilang natutunan sa kanilang mga ninuno.

Ito ay ang pagtutulos ng mga istakang kawayan upang magsilbing pamigil sa putik at mga batong itatambak upang maging pilapil.

Ipinaliwanag nila na kung walang istaka ang itatayong pilapil, madudurog din ito katulad ng isinagawang proyekto sa nasabing barangay na ginugulan lang halos P5-M.

Ito ay ang proyektong pagtatambak sa gilid ng  barangay sa pamamagitan ng draga, ngunit nadurog din ng alon ang itinambak, maging ang tinanim na may 140,000 binhi ng bakawan ay naglaho, kaya nasayang lamang ang perang ginugol sa dalawang proyekto.

Una rito, ipinangako ni Manlapaz sa kanyang pasinayang talumpati noong Hulyo 1 na muli niyang bubuhayin  ang propius ng Hagonoy, ngunit hindi niya sinabi kung lahat ng lote ay kanilang isasailalim sa rehabilitasyon.

Noong nakaraang linggo, pinasimulan ang pagtatambak ng mga lansangan ng Pugad upang itaas iyon maging ang pagdadagdag ng apat na patong ng hollow block sa hanay ng sea wall dike.

Ngunit sa pagmamasid noong Hulyo 23 ng mamamahayag na ito, lumubog sa kasagsagan ng high tide na may lalim na 4.6 feet above sea level ang bahagi ng kalsada na pinatambakan ni Manlpaz.

Sa kabila ng tambak, umabot pa rin sa halos dalawang talampakan ang lalim ng tubig sa  ilang bahagi ng lansangan ng Pugad.

Kaugnay nito, nagpahayag ng tiwala si Bokal Felix Ople sa kakayahan ni Manlapaz na masolusyunan ang problema sa Barangay Pugad.

Sa panayam, sinabi ni Ople na dating alkalde ng bayang ito na ang pamilya ng maybahay ni Manlapaz ay ang pinakamalalaking namamalaisdaan sa bayang ito.

“They have the resources and they can do it,” ani ng Bokal na isa sa mga anak ng yumaong si Senador Blas F.Ople.  (Dino Balabo)

Higit sa P1-M halaga ng tablon, nakumpiska, pero walang naaresto

MALOLOS—Tinatayang mahigit sa P1-Milyon ang halaga ng nakumpiskang tablon o mga tablang tinistis ng mga timber poachers sa Angat at Ipo watershed kaugnay ng pinaigting na kampanya laban dito.

Ngunit sa kabila nito, walang naarestong timber poacher  at wala ring nakumpiskang chainsaw.

Kaugnay nito, nanawagan si Gob. Wilhelmino Alvarado sa mga kongresistang Bulakenyo  para amyendahan batas na sumasakop sa pangangalaga sa kagubatan at punong kahoy upang higit na lagyan iyon ng ngipin.

Batay sa ulat ng Provincial Anti-IllegalLogging Task Force (PAILTF), umabot sa mahigit 20,000 boardfeet ng tablon ang kanilang nakumpiska sa pinaigting na operasyon sa Angat at Ipo watershed.

Ang operasyon ay nagsimula noong Hulyo 16 at nagpatuloy hanggang noong Linggo, Hulyo 21.

Ang pinakuhuling nakumpiska ay ang 3,857 board feet na tablon sa bahagi ng Ipo Watershed sa bayan ng Norzagaray, Bulacan.

Kabilang dito ay mga tinistis na tablon ng lawaan, kamagong, bagtikan at guijo.

Ayon kay Bro. Martin Francisco, ang presyo ng bawat isang board feet ng tablon ay nagkakahalaga ng P50, kaya’t ang 20,000 boardfeet ay nagkakahalaga ng P1-M.

Si Francisco ay ang tagapagtatag ng Sagip Sierra Madre Environmental Society (SSMES) at kasapi ng  PAILTF.

Sa kabila naman ng malaking bilang ng tablon na nakumpiska, wala naarestong timber poacher at wala ring nakumpiskang chain saw ang mga kasapi ng PAILTF.

Ito ay dahil sa diumano’y pagiging sopistikado ng mga timber poachers.

Ayon kay Francisco, malaki ang posibilidad na papasok pa lang sila sa watershed ay naimpormahan na ang mga timber poacher ng kanilang mga tagamasid sa mga Barangay Ipo, San Mateo at San Lorenzo sa bayan ng Norzagaray.

“Mas sopistikado sila ngayon, well financed and well equipped,” ani Francisco patungkol sa mga timber poacher.

Binanggit din niya na sinasamantala ng mga timber poacher ang pagkakaroon signal ng telepono sa kabundukan kaugnay ng pagtatayo ng mga celluar tower ng ilang kumpanya ng telepono sa Hilltop,Norzagaray.

Kaugnay nito, sinabi ni Gob. Alvarado na dapat dagdagan ng ngipin ang mga forestry law sa bansa.

Sinabi niya na makikipag-ugnayan siya sa mga kongresitang Bulakenyo upang isulong ang pagdadagdag ng parusa sa mga taong lumalabag sa batas pangkalikasan.

Tiniyak din ng punong lalawigan na na ipagpapatuloy nila ang pagpapaigting ng kampanya sa pangunguna ng PAILTF.

Ayon sa gobernador, ipinagbabawa ng batas ang pagputol sa mga punong kahoy sa mga watershed katuladng Angat at Ipo Dam watershed na itinakda ng batas bilang “wilderness area.”

Sinabi pa ni Alvarado na pinag-aaralan nila ang pagkansela sa pertmit ng mga sash factory sa Norzagaray, at Lungsod ng San Jose Del Monte na hinihinalang bumibili ng mga ilegal na tablon na nagmula sa watershed.  (Dino Balabo)

Localized weather forecasting, target ng Pagasa

HAGONOY, Bulacan—Malakas ba ang magiging buhos ng ulan sa inyong lugar?

May posibilidad ba ng pagkulog, pagkidlat at pagbaha sa mga susunod na araw?

Ang mga katanungang ito ay malapit ng matugunan ng Philippine Atmospheric Geophysical Astronomical Services Administration (Pagasa) dahil sa patuloy na pagpapaunlad ng kakayahan nito salayuning makapaghatid ng localized weather forecasting.

Ang layuning ito ay bahagi ng mas malawak na programang Nationwide Operational Assessment of Hazards (NOAH) pinasimulan noong nakaraang taon ng Department of Science and Technology (DOST).

“We will soon be capable of localized weather forecasting,” sabi ni Dr. Flaviana Hilario, deputy head for research and development Pagasa.

Si Hilario ay nagmula sa Barangay Sta.Rita sa bayan ng Guiguinto at nakapanayam sa telepono ng mamamahayag na ito noong nakaraang linggo.

Sa nasabing panayan, ipinaliwang ng dalubahsa na ang localized weather forecasting ay maghahatid ng malaking tulog sa mga lokalna opisyal sa paghahanda at pagtugon sa kalamidad na hatid ng masungit na panahon.

Ayon kay Hilario, ang local weather forecasting ay naglalayon na matukoy ang kalagayan ng panahon sa isang bayan, lungsod at lalawigan.

Ito ay nasimulan na ng Pagasa sa pamamagitan ng paghahatid ng mga taya sa panahon sa ilang mga lalawigan at bayan sa bansa.

“Very soon, pwede na sa lahat ang localized weather forecasting,” ani Hilario at bibigyang diin na ito ay dahil sa patuloy nilang pagdadagdag ng mga instrumentong makakatulong sa pagtaya ng panahon sa ibat-ibang bahagi ng bansa.

Kabilang dito ay ang paglalagay ng mga Dopple Radar, kasama ang may 200 automatic weather stations (AWS) at 1,000 rain gauges.

Ayon kay Hilton Hernando ng Pampanga River Flood Forecasting and Warning Center (PRFFWC), ang mga AWS ay bahagi ng early warning system ng gobyerno o mga instrumentong ginagamit sa pagsukat ng ulan upang makapaghatid ng mga babala.

Binigyang diin niya na ang mga instrumentong kaakibat ng AWS ay may kakayahang masukat temperatura, humidity, bilis, lakas at direksyon ng hangin at magi gang bubuhos na ulan.

Ayon pa sa kanya ang mga impormasyong naiipon ng mga instrumento ay inaanalisa nila at ng mga namaumuno sa mga Provincial Disaster Risk Reduction Management Office (PDRRMO).

Kaugnay nito,ang bulang ay mayroon nang dalawang AWS, bukod pa sa 42 rain gauges na nakakalat sa mga istratehikong lugar sa 21 bayan at tatlong lungsod ng lalawigan.

Ayon kay Liz Mungcal, tagapamuno ng PDRRMIO, ang mga nasabing instrumento ang nagsisilbing batayan nila sa pagtaya sa panahon tulad ng ulat at baha sa lalawigan.

Sa tulong ng PRFFWC,inaanalisa nilaangmga impormasyong naipon bago magpahatid ng mga babala sa mga apektadong bayan at pamayanan. (Dino Balabo)

Pagpapatupad sa paggamit ng eco-friendly campaign materials depende sa LGUs

MALOLOS CITY—Nilinaw ng Commission on Elections (Comelec) na ang mga pamahalaang lokal ang may kapangyarihan sa pagpapatupad ng paggamit ng mga eco-firendly campaign materials sa nalalapit na halalan sa Mayo.

Ito ay kaugnay ng paglulunsad ng eco-friendly campaign materials sa lungsod na ito noong Marso 5 sa pangunguna ni Mayor Christian Natividad.

Kaugnay nito, wala pang malinaw na tugon ang mga kandidatong senador ng Team PNoy at ng United Nationalist Alliance (UNA) hinggil sa nasabing usapin nang makapanayam ng mga mamama-hayag sa lalawigan.

Ayon kay Abogado Elmo Duque, ang provincial election supervisor sa Bulacan, sa panahon ng kampanya sa halalan, ang kanilang responsibilidad ay tukuyin ang mga common poster area at mga lugar na dapat paglagyan ng mga campaign poster.

Sinabi ni Duque na kung ang pag-uusapan ay kung makakalikasan o hindi ang mga campaign materials, nasa kapangyarihan iyon ng mga lokal na pamahalaan.

“Kung may mga local law or ordinances na nagbabawal sa di makakalikasang campaign materials, sakop iyon ng local government,”ani Duque.

Iginiit pa niya bukod sa pinagtibay na local na batas ay may mga pambansang batas din na dapat ipatupad ang mga lokal na opisyal.

Kabilang dito ay ang Ecological Solid Waste Act of 2000, Clean Air Act, Clean Water Act at iba.

Matatandaan na noong 2011, pinagtibay ng sangguniaqng panlalawigan ang bagong Environmental Code ng Bulacan. Noong nakaraang taon, pinagtibay din ng SP ang pagbabawal sa paggamit ng plastic sa lalawigan.

Gayunpaman, hindi pa rin naipatutupad ng Kapitolyo at ng iba pang pamahalaang lokal ang plastic ban at ang kanilang idinadahilan ay wala pa raw implementing rules and regulation.

Batay sa naunang pahayag ni Mayor Natividad, gagamit sila ng mga eco-friendly campaign materials sa nalalapit na halalan.

Nilinaw niya na sa halip na tarpaulin na yari sa plastic ang kanilang gamitin ay gagamit sila ng eco-cloth na karaniwang ginagamit sa mga eco-shopping bag.

Ayon kay Natividad, kapag halalan,ang mga kandidaton ang pangunahing lumalabag sa batas pangkalikasan.

Ngunit sa pagtatanong ng Punto kung ipagbabawal ng pamahalang lungsod ang paggamit ng tarpaulin at iba pang campaign poster na yari sa plastic,sinabi ng alkalde na hindi muna.

Ito ay dahil daw sa wala namang batas na nagbabawal sa paggamit ng tarpaulin.

“Pero sa aming grupo, eco-fiendly ang gagamitin namin,” ani Natividad.

Kaugnay nito, kinapanayam ng mga mamamahayag sa Bulacan hinggil sa nasabingusapin ang ilang kandidatong senador,partikular na ang mga nagsusulong ng adbokasiyang makakalikasan.

Kabilang dito sina Miguel Zubiri ng UNA at sina Loren Legarda at Bam Aquino ng Team PNoy.

Sa pahayag ni Zubiri sa panayam sa Guiguinto, sinabi niya na pag-uusapan pa nila sa partido ang paggamit ng eco-friendly campaign materials.

Gayundin ang naging pahayag ni Aquino nang makapanayam sa Malolos noong Marso 8.

Sa panig naman ni Legarda na isa sa mga unang nagsulong ng green advocacy, wala siyang naisagot.

Ito ay nanganghulugan na ang mga poster na kanilang ginagamit ay yari sa tarpaulin.

Batay sa naunang pahayag ni Natividad, ang paggamit ng tarapaulin ng mga nagsusulong ng green advocacies ay isang kabalintunaan.

“Maraming ganyan, puro green advocacy ang sinasabi pero tingnan mo ang gamit sa poster puro tarpaulin.

Para naman sa mga tagamasid sa pulitika sa Bulacan, ang paggamit sa halalan ng makakalikasan materials tulad ng mga eco-friendly campaign materials ay isang malaking hamon kay Gob. Wilhelmino Alvarado na isa sa pangunahing nagsulong ng mga programang pangkalikasan sa Bulacan. Dino Balabo

Makakalikasang campaign material, inilunsad sa Malolos

Mga halimbawa ng eco-friendly materials

MALOLOS—Inaasahang higit na magiging makakalikasan ang kampanya ng mga kandidato sa lungsod na ito sa nalalapit na halalan hindi lang sa salita, kundi sa gawa.

Ito ay dahil sa paglulunsad ng eco-friendly campaign materials na magsisilbing kapalit ng mga tarpaulin at plastic na nagsisilbing basura.

Kabilang sa mga eco-friendly campaign materials na inilunsad ay ang eco-cloth, biodegradable plastic at recycled cardboard.

Bukod dito, ang pinturang gagamitin sa mga nasabing campaign materials ay lead-free paint na itinataguyod ng United Nations.

Ang mga halimbawa ng eco-friendly campaign materials ay ipinakita ni Mayor Christian Natividad ng lungsod sa mga mamamahayag kasunod ang pangakong iyon ang gagamitin ng mga kasama niyang kandidato ng Liberal Party sa lungsod.

“Gusto naming mag-set ng trend sa mga kandidato na eco-friendly materials ang gamitin sa kampanya para maging makakalikasan ang halalan,” sabi ni Natividad.

Iginiit pa niya na sa paggamit ng mga nasabing materyales ay mapatutunayan ng sinumang kandidato na sila ay tunay na nagmamahal sa kalikasan at nais proteksyunan ito.

Ito ay dahil na rin sa tuwing halalan, maraming kandidato ang nangangampanya para sa kalikasan ngunit ang gamit na materyales sa mga poster ay tarpaulin.

“Sa totoo lang, kaming mga kandidato ang karaniwang violator ng batas pangkalikasan, pero ngayon may option na, pagkakataon na patunayan na makakalikasan nga tayo,” sabi ng alkalde.
Pangako para sa makakalikasang halalan 

Idinagdag pa niya na “sana ay gayahin din ito ng iba pang mga kandidato hindi lang sa local kundi sa national positions.”

Ang pagsusulong ni Natividad sa eco-friendly campaign materials ay kaugnay ng pinagtibay na First Malolos Green Covenant na nilagdaan ng mga tagapamuno ng mga Liga ng Alkalde sa Lungsod at Bayan at mga Gobernador sa bansa noong nakaraang Setyembre sa Barasoain Church.

Ayon kay Natividad, matapos malagdaan ang Green Covenant na naisumite na sa Kongreso at United Nations, ay pinag-isipan na nila kung paano makasusunod sa itinatakda nito.

“Naisip ko na mawawalan ng silbi ang Green Covenant kung kami mismo na nagsulong ay lalabag, kaya naghanap kami ng eco-firendly campaign materials,” aniya.

Sa kanyang pakikipag-ugnayan kay Dondon Hornedo ng ED Enterprises, nakita nila na ang mga eco-cloth na ginagamit sa mga eco-shopping bags ay maaaring ipangpalit sa mga tarpaulin.

Ayon kay Hornedo, mas mura ang eco-cloth kaysa tarpaulin ng halos apat na beses.

Ang isang yarda ng eco-cloth na may sukat na apat hanggang anim na square feet ay nagkakahalaga lamang ng P22 samantalang ang isang square foot ng tarpaulin ay P13.

Ang mga eco-cloth ay mabibili ng maramihan sa Divisoria.  Dino Balabo