Friday, June 28, 2013

Localized weather forecasting, target ng Pagasa






HAGONOY, Bulacan—Malakas ba ang magiging buhos ng ulan sa inyong lugar?

May posibilidad ba ng pagkulog, pagkidlat at pagbaha sa mga susunod na araw?

Ang mga katanungang ito ay malapit ng matugunan ng Philippine Atmospheric Geophysical Astronomical Services Administration (Pagasa) dahil sa patuloy na pagpapaunlad ng kakayahan nito salayuning makapaghatid ng localized weather forecasting.

Ang layuning ito ay bahagi ng mas malawak na programang Nationwide Operational Assessment of Hazards (NOAH) pinasimulan noong nakaraang taon ng Department of Science and Technology (DOST).

“We will soon be capable of localized weather forecasting,” sabi ni Dr. Flaviana Hilario, deputy head for research and development Pagasa.

Si Hilario ay nagmula sa Barangay Sta.Rita sa bayan ng Guiguinto at nakapanayam sa telepono ng mamamahayag na ito noong nakaraang linggo.

Sa nasabing panayan, ipinaliwang ng dalubahsa na ang localized weather forecasting ay maghahatid ng malaking tulog sa mga lokalna opisyal sa paghahanda at pagtugon sa kalamidad na hatid ng masungit na panahon.

Ayon kay Hilario, ang local weather forecasting ay naglalayon na matukoy ang kalagayan ng panahon sa isang bayan, lungsod at lalawigan.

Ito ay nasimulan na ng Pagasa sa pamamagitan ng paghahatid ng mga taya sa panahon sa ilang mga lalawigan at bayan sa bansa.

“Very soon, pwede na sa lahat ang localized weather forecasting,” ani Hilario at bibigyang diin na ito ay dahil sa patuloy nilang pagdadagdag ng mga instrumentong makakatulong sa pagtaya ng panahon sa ibat-ibang bahagi ng bansa.

Kabilang dito ay ang paglalagay ng mga Dopple Radar, kasama ang may 200 automatic weather stations (AWS) at 1,000 rain gauges.

Ayon kay Hilton Hernando ng Pampanga River Flood Forecasting and Warning Center (PRFFWC), ang mga AWS ay bahagi ng early warning system ng gobyerno o mga instrumentong ginagamit sa pagsukat ng ulan upang makapaghatid ng mga babala.

Binigyang diin niya na ang mga instrumentong kaakibat ng AWS ay may kakayahang masukat temperatura, humidity, bilis, lakas at direksyon ng hangin at magi gang bubuhos na ulan.

Ayon pa sa kanya ang mga impormasyong naiipon ng mga instrumento ay inaanalisa nila at ng mga namaumuno sa mga Provincial Disaster Risk Reduction Management Office (PDRRMO).

Kaugnay nito,ang bulang ay mayroon nang dalawang AWS, bukod pa sa 42 rain gauges na nakakalat sa mga istratehikong lugar sa 21 bayan at tatlong lungsod ng lalawigan.

Ayon kay Liz Mungcal, tagapamuno ng PDRRMIO, ang mga nasabing instrumento ang nagsisilbing batayan nila sa pagtaya sa panahon tulad ng ulat at baha sa lalawigan.

Sa tulong ng PRFFWC,inaanalisa nilaangmga impormasyong naipon bago magpahatid ng mga babala sa mga apektadong bayan at pamayanan. (Dino Balabo)

Tuesday, March 19, 2013

Pagpapatupad sa paggamit ng eco-friendly campaign materials depende sa LGUs





MALOLOS CITY—Nilinaw ng Commission on Elections (Comelec) na ang mga pamahalaang lokal ang may kapangyarihan sa pagpapatupad ng paggamit ng mga eco-firendly campaign materials sa nalalapit na halalan sa Mayo.

Ito ay kaugnay ng paglulunsad ng eco-friendly campaign materials sa lungsod na ito noong Marso 5 sa pangunguna ni Mayor Christian Natividad.

Kaugnay nito, wala pang malinaw na tugon ang mga kandidatong senador ng Team PNoy at ng United Nationalist Alliance (UNA) hinggil sa nasabing usapin nang makapanayam ng mga mamama-hayag sa lalawigan.

Ayon kay Abogado Elmo Duque, ang provincial election supervisor sa Bulacan, sa panahon ng kampanya sa halalan, ang kanilang responsibilidad ay tukuyin ang mga common poster area at mga lugar na dapat paglagyan ng mga campaign poster.

Sinabi ni Duque na kung ang pag-uusapan ay kung makakalikasan o hindi ang mga campaign materials, nasa kapangyarihan iyon ng mga lokal na pamahalaan.

“Kung may mga local law or ordinances na nagbabawal sa di makakalikasang campaign materials, sakop iyon ng local government,”ani Duque.

Iginiit pa niya bukod sa pinagtibay na local na batas ay may mga pambansang batas din na dapat ipatupad ang mga lokal na opisyal.

Kabilang dito ay ang Ecological Solid Waste Act of 2000, Clean Air Act, Clean Water Act at iba.

Matatandaan na noong 2011, pinagtibay ng sangguniaqng panlalawigan ang bagong Environmental Code ng Bulacan. Noong nakaraang taon, pinagtibay din ng SP ang pagbabawal sa paggamit ng plastic sa lalawigan.

Gayunpaman, hindi pa rin naipatutupad ng Kapitolyo at ng iba pang pamahalaang lokal ang plastic ban at ang kanilang idinadahilan ay wala pa raw implementing rules and regulation.

Batay sa naunang pahayag ni Mayor Natividad, gagamit sila ng mga eco-friendly campaign materials sa nalalapit na halalan.

Nilinaw niya na sa halip na tarpaulin na yari sa plastic ang kanilang gamitin ay gagamit sila ng eco-cloth na karaniwang ginagamit sa mga eco-shopping bag.

Ayon kay Natividad, kapag halalan,ang mga kandidaton ang pangunahing lumalabag sa batas pangkalikasan.

Ngunit sa pagtatanong ng Punto kung ipagbabawal ng pamahalang lungsod ang paggamit ng tarpaulin at iba pang campaign poster na yari sa plastic,sinabi ng alkalde na hindi muna.

Ito ay dahil daw sa wala namang batas na nagbabawal sa paggamit ng tarpaulin.

“Pero sa aming grupo, eco-fiendly ang gagamitin namin,” ani Natividad.

Kaugnay nito, kinapanayam ng mga mamamahayag sa Bulacan hinggil sa nasabingusapin ang ilang kandidatong senador,partikular na ang mga nagsusulong ng adbokasiyang makakalikasan.

Kabilang dito sina Miguel Zubiri ng UNA at sina Loren Legarda at Bam Aquino ng Team PNoy.

Sa pahayag ni Zubiri sa panayam sa Guiguinto, sinabi niya na pag-uusapan pa nila sa partido ang paggamit ng eco-friendly campaign materials.

Gayundin ang naging pahayag ni Aquino nang makapanayam sa Malolos noong Marso 8.

Sa panig naman ni Legarda na isa sa mga unang nagsulong ng green advocacy, wala siyang naisagot.

Ito ay nanganghulugan na ang mga poster na kanilang ginagamit ay yari sa tarpaulin.

Batay sa naunang pahayag ni Natividad, ang paggamit ng tarapaulin ng mga nagsusulong ng green advocacies ay isang kabalintunaan.

“Maraming ganyan, puro green advocacy ang sinasabi pero tingnan mo ang gamit sa poster puro tarpaulin.

Para naman sa mga tagamasid sa pulitika sa Bulacan, ang paggamit sa halalan ng makakalikasan materials tulad ng mga eco-friendly campaign materials ay isang malaking hamon kay Gob. Wilhelmino Alvarado na isa sa pangunahing nagsulong ng mga programang pangkalikasan sa Bulacan. Dino Balabo

Thursday, March 7, 2013

Makakalikasang campaign material, inilunsad sa Malolos



Mga halimbawa ng eco-friendly materials



MALOLOS—Inaasahang higit na magiging makakalikasan ang kampanya ng mga kandidato sa lungsod na ito sa nalalapit na halalan hindi lang sa salita, kundi sa gawa.

Ito ay dahil sa paglulunsad ng eco-friendly campaign materials na magsisilbing kapalit ng mga tarpaulin at plastic na nagsisilbing basura.

Kabilang sa mga eco-friendly campaign materials na inilunsad ay ang eco-cloth, biodegradable plastic at recycled cardboard.

Bukod dito, ang pinturang gagamitin sa mga nasabing campaign materials ay lead-free paint na itinataguyod ng United Nations.

Ang mga halimbawa ng eco-friendly campaign materials ay ipinakita ni Mayor Christian Natividad ng lungsod sa mga mamamahayag kasunod ang pangakong iyon ang gagamitin ng mga kasama niyang kandidato ng Liberal Party sa lungsod.

“Gusto naming mag-set ng trend sa mga kandidato na eco-friendly materials ang gamitin sa kampanya para maging makakalikasan ang halalan,” sabi ni Natividad.

Iginiit pa niya na sa paggamit ng mga nasabing materyales ay mapatutunayan ng sinumang kandidato na sila ay tunay na nagmamahal sa kalikasan at nais proteksyunan ito.

Ito ay dahil na rin sa tuwing halalan, maraming kandidato ang nangangampanya para sa kalikasan ngunit ang gamit na materyales sa mga poster ay tarpaulin.

“Sa totoo lang, kaming mga kandidato ang karaniwang violator ng batas pangkalikasan, pero ngayon may option na, pagkakataon na patunayan na makakalikasan nga tayo,” sabi ng alkalde.
Pangako para sa makakalikasang halalan 

Idinagdag pa niya na “sana ay gayahin din ito ng iba pang mga kandidato hindi lang sa local kundi sa national positions.”

Ang pagsusulong ni Natividad sa eco-friendly campaign materials ay kaugnay ng pinagtibay na First Malolos Green Covenant na nilagdaan ng mga tagapamuno ng mga Liga ng Alkalde sa Lungsod at Bayan at mga Gobernador sa bansa noong nakaraang Setyembre sa Barasoain Church.

Ayon kay Natividad, matapos malagdaan ang Green Covenant na naisumite na sa Kongreso at United Nations, ay pinag-isipan na nila kung paano makasusunod sa itinatakda nito.

“Naisip ko na mawawalan ng silbi ang Green Covenant kung kami mismo na nagsulong ay lalabag, kaya naghanap kami ng eco-firendly campaign materials,” aniya.

Sa kanyang pakikipag-ugnayan kay Dondon Hornedo ng ED Enterprises, nakita nila na ang mga eco-cloth na ginagamit sa mga eco-shopping bags ay maaaring ipangpalit sa mga tarpaulin.

Ayon kay Hornedo, mas mura ang eco-cloth kaysa tarpaulin ng halos apat na beses.

Ang isang yarda ng eco-cloth na may sukat na apat hanggang anim na square feet ay nagkakahalaga lamang ng P22 samantalang ang isang square foot ng tarpaulin ay P13.

Ang mga eco-cloth ay mabibili ng maramihan sa Divisoria.  Dino Balabo

Saturday, February 16, 2013

Dumadalang ang bilang ng dayong ibon sa Candaba, ngunit dumarami sa ibang lugar



Mga ibon sa isang asinan sa Barangay Pamarawan, Malolos.



MALOLOS—Halos magdilim ang kalangitan ng magliparan ang mga ibong namamahinga at nanginginain sa isang asinan sa Barangay Pamarawan ng lungsod na ito ng bugawin ng mga mamamahayag upang makunan ng larawan.

 Ngunit sa kabila ng pagkabulabog ay hindi pa rin naghiwa-hiwalay angmga ibon, sa halip ay lumipat lamang ng lugar na malayo sa tao.

Ang kalagayang ito ay masasalamin sa Candaba Swamp sa bayan ng Candaba sa Pampanga, ang itinuturing na sangtwaryo ng mga dayong ibon na nagmumula sa malalamig na bansa kapag panahon ng tag-lamig.

Batay say tala na inilabas ng Wild Birds Club of the Philippines (WBCP) at ang Protected Areas and Wildlife Bureau (PAWB) ng Department of Environment and Natural Resources (DENR) sa Gitnang Luzon, umabot lamang ang 5,745 ang mga ibong namataan sa Candaba Swamp.

 Ito ay higit na mas mababa sa naitalang bilang na 8,725 matapos magsagawang water bird census noong Enero 2011.

 Ayon kay Michael Lu ng WBCP, ang pagbaba ng bilang ng mga idayong ibon na nanantili sa Candaba Swamp ay sanhi ng pagkabulabog ng mga ibon.

Ito ay dahil sa Nobyembre pa lamang ay nagsimula ng magpatuyo at maglinang ng bukirin ang mga magsasaka sa nasabing bayan.

Ayon kay Lu, ang mga bukirin sa Candabawa Swamp ay lumubog sa baha na hatid na malakas na ulan ng hanging habagat noong Agosto.

 Dahil dito, napinsala ang mga pananim at namahagi ang Department of Agriculture (DA) ng binhi bilang subsidiya sa napinsala ng baha.

Ayon kay Lu, sinamantala ng mga magsasaka ang subsidiya upang maitanim agad kaya Nobyembre pa la,ang ay abala na ito sa bukrikin at nabulabog ang mga ibon.

 “Ang argument nila ay anong mas importante, ibon o tao?  Well, tingnan natin kung ano ang epekto nito.  Have we not learned well enough that we better not tamper with nature,” sabi ni Lu sa kanyang mensahe sa Mabuhay na ipinahatid sa pamamagitan ng e-mail noong Martes, Enero 5.

Ang mga magsasaka sa Candaba Swamp karaniwang nagsisimulang magpatuyo ng bukirin at magtanim kung Enero.

Ayon kay Lu, ang maagang pagtatanim ng mga magsasaka sa Candaba ay nakaapekto sa mga ibon kaya;’t lumipat ng lugar ang mga ito.

 “Nabawasan ang feeding area ng mga ibon, therefore the birds have to go elsewhere. I hope it does not stress them out and affect their survival rate,” sabi pa ni Lu.

Kaugnay ng pagbaba ng bilang ng mga dayong ibon sa Candaba Swamp, tumaas naman ang bilang ng mga ibong sa lungsod ng Balanga sa lalawigan ng Bataan.

Ayon sa WBCP, ang mga ibon sa lungsod ng Balanga ay umabot sa 25,935 nitong Enero kumpara sa naitalang bilang na 14,899 noong Enero 2012.

Ang mga nasabing ibon ay namataan sa mga barangay  Tortugas, Lote Itaas, Lote Ibaba at Sibacan-Tuyo.

Bukod rito, sinabi ng PAWB-DENR na marami ding ibong namamataan ngayon sa mga barangay ng Batang I at Batang II sa bayan ng Sasmuan, Pampanga.

Sa kabila ng pagtaas ng bilang mga ibong namamataan sa mga baybaying bahagi ng Gitnang Luzon katulad ng Lungsod ng Balanga, Sasmuan sa Pampanga at Barangay Pamarawan sa lungsod na ito, nilinaw ni Lu na hindi sa mga nasabing lugar lumipat ang mga ibong nawala sa Candaba Swamp.

Sinabi niya sa magkaiba ang sitwasyon sa Candabwa Swamp at sa baybaying dagat ng Gitnang Luzon.

“Candaba is freshwater. Balanga is saltwater.  They may share certain species but these are two different habitats,” paliwanag pa ni Lu.

Nagpahayag din siya ng kasiyahan sa agresibo at seryosong pagtugon ng pamahlaang Lungsod ng Balanga sa pangangalaga sa nga dayong ibong.

Ayon kay Lu, nakikipag-ugnayan sa WBCP ang pamahalaang Lungsod ng Balanga, at kinumbinse pa ng mga ito ang mga namamalaisdaan sa nasabing lungsod na baguhin pamamaraan ng pag-ani ng isada sa palaisdaan kung migration season ngmga ibon na nasasakop ng mga buwan ng Nobyembre, Disyembre, Enero at Pebrero.

Samantala, ipinagmalakai ng lungsod na ito ang plano na higit na palawakin ang mangrove sanctuary nila upang higit na maraming dayong ibon ang mamalagi doon.
Ayon kay Romeo Bartolo, ang nanunuparang fisheries officer ng lungsod na ito, ipagbabawal na rin nila ang pangunguhang itlog ng ibon sa loob ng kanilang may 13-ektaryang mangrove sanctuary sa Barangay Pamarawan.

 Inayunan ito ni Mayor Christian Natividad na nagsabi plano rin nilang gawing isang eco-tourism destination ang nasabing mangrove sanctuary.  Dino Balabo

Malolos Green Covenant inihain sa Kongreso


Sa bakuran ng Simbahan ng Barasoain nilagdaan ang Green Covenant noong 2012.

MALOLOS— Hiniling ng isang kongresista mula sa Laguna ang suporta ni Pangulong Aquino sa First Malolos Covenant sa pamamagitan ng pagtataguyod sa panukalang taunang  “Climate Change Awards.”

Ito ay sa pamamagitan ng House Bill Number 3016 na inihain ni Kinatawan Dan Fernandez sa Kongreso noong Enero 30.

Si Fernandez ay ang tagapangulo ng Committee on Ecology ng Kongreso.

Ayon sa kongresista, nararapat suportahan ng Pangulo ang HB 3016 dahila ang bansa ay isa sa mga bansang lumagda sa United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCC) at sa Kyoto Protocol.

Bukod dito, iginiit niya na dumaraming Pilipino ang umaayon sa pagtataguyod ng mga  programang tutugon sa epekto ng climate change.

Ilan sa mga tinukoy ni Fernandez ay ang  pagsasagawa ng 1st Philippine Tourism conference on Climate Change sa Lungsod ng Legazpi, Albay  noong Agosto at ang pagpapatibay ng pamahalaan sa People’s Survival Fund.

Ito ay nasundan pa ng paglagda sa First Malolos Green Covenant sa makasaysayang simbahan ng Barasoain sa lungsod na ito noong Setyembre 15 na sinaksihan ng may 5,000 katao kaugnay ng pagdiriwang ng ika-114 guning taon ng pagbibukas ng Kongreso ng Malolos.
Ang paglagda sa Malolos Green Covenant ay nakasabay rin ng paglulunsad ng eco-cultural tourism, climate change adaptation program ng lungsod na ito.

Batay sa panukalang batas ni Fernandez, ang mga pamahlaang lokal at ibat-ibang ahensiya ng pamahalaan ay dapat maghanda ng [pondo para sa pagbibigay pagkilala sa mga mananalo sa Climate Change Awards.

 Ang nasabing parangal ay isinulong ng Local Climate Change for Development  (LCCAD) at ng mga lungsod ng Malolos at Legazpi.

Ayon kay Nong Rangasa, ang executive director ng LCCAD, ang mga best working practicessa pagtugon sa climate change ay nararapat lamang na bigyang pagkilalasuportahan, gawing popular at ibahagi upang magsilbing gabay ng iba pang pamahalaang lokal.

“The Climate Change Award will focus on outstanding social, economic, cultural, environmental, climate change adaptations and mitigation benefits and progressive sustainable development,” ani Rangasa sa panayam ng Mabuhay.

Iginiit pa niya na ang panukalang parangal ay ipagkakaloob sa mga pamahalaang ,lokal, pribadong institution, nongovernment organization, mga negosyante at maging sa mga paaaralan.

Ayon pa kay Rangasa, bukod sa pagkilala, layunin ng parangal ang promosyon ng pagpapalawak ng kaalaman hinggil sa pagtugon sa climate change at disaster risk reduction.  (Dino Balabo)

Sunday, February 3, 2013

Mga paaralan hihikayating magparami ng bakawan


Bakawan sanctuary sa Pamarawan, Malolos.





MALOLOS—Pinag-aaralan ng pamahalaang lungsod ng Malolos ang paghikayat sa mga pampublikong paaralan hindi lamang sa pagtatanim kungdi sa pagpaparami ng binhi ng bakawan.

Ito ay bilang bahagi ng paglaban sa epekto ng climate change partikular na sa mga pamayanan sa baybayin ng lungsod na ito na katambal ng lungsod ng Legazpi sa lalawigan ng Albay bilang mga “climate change champions” sa hanay ng mga pamahalaang lokal.

Ahyon kay Vice Mayor Gilbert Gatchalian, pinag-aaralan na nila an gang malawakang pagpaparami o propagasyon ng mga bindi ng bakawan upang  masusitinihan ang pangangailangan ng pamahalaang lungsod sa pagbibigay ng proteksyon sa mga barangay sa tabing dagat.

Kabilang dito ang mga barangay ng Pamarawan, Namayan, Calero, Caliligawan,Masile at Babatnin.

“Makkikipag-ugnayan kami sa mga public schools lalo na sa mga coastal barangay para magtayo ng nursery ng bakawan upang higit na mapalawak ang mangroves seedling production naimn, “ ani Gatchalian..

Ayon sa bise alkalde, bukod sa mahusay na proteksyon sa alon ang bakawan, ang pagapaparami nito ay makapaghahatid din ng dagdag na hanap buhay.

Ito ay dahil ang bawat bunga ng bakawan na natipon upang gawing bindi ay binabayaran ng P1, at kapag lumaki ay naibebenta mula P2 hanggang P10 bawat isa.

Sa kasalukuyan, ang pamahalaang ,lungsod ng Malolos ay nagmamantine ng isang mangrove nursery na may taunang kapasidad na P10,000 binhi.

Ang nasabing nursery ay matatagpuan sa Barangay Calero at pinamamahalaan ni Daniel Sta. Ana, isa sa mga kasapi ng Bantay Dagat ng Lungsod na nasa ilalim ng pangangasiwa ng City Fisheries and Aquatic Resources Management Council (CFARMC).

Ayon kay Sta. Ana, may 10 taon na ang nakaraan matapos itayo ang kanilang nursery.  Ito ay bunga ng kanilang pagdalo sa ibat-ibang pagsasanay at seminar patungkol sa mga climate change at pangangalaga sa baybaying pamayanan.

“Marami kaming natutuhan samga seminar  at kabilang doon ang kahalagahan ng bakawan kaya nagtayo kami ng sariling nursery,” ani Sta. Ana.

Iginiit pa niya na sa ksalukuyan, ang kinikita nila sa pag-aalaga ng binhi ay nagagamit nilang panggastos sa pagdalo sa mga dagdag na pagsasanay.

Binigyang diin naman ni Jaime Magpayo ang kahalagahan ng bakawan bilang proteksyon ng mga pamayanan sa baybaying dagat ng Lungsod na ito.

“Noong nakaraang taon, napakalalaki ng alon sa dagat kaya nahiarap yung bangka naming, pero noong malagay kami sa likod ng mga bakawan ay panatag na panatag ang tubig,” ani Magpayo na siya ring tagapangulo ng CFARMC.

Ang tinutukoy ni Magpayo ay ang may 13 ektaryang taniman ng bakawan sa Barangay Pamarawan na nagsisilbing panangga sa alon mula sa Manila Bay.

Malago na ang bakawan sa nasabing taniman kaya’t ito ay pinamamahayan na ng sari-saring ibong dayo.

Ayon kay Magpayo, plano ng pamahlaang lungsod na ideklarang protected area ang nasabing taniman  bilang bahagi ng planong eco-tourism site.

Sa tabi ng nasaning tanima ay ang abandonadong palaisdaang na ang mga pilapil ay lumubog sa tunig matapos madurog ng alon.

Ang nasabing palaisdaan ay planoing gawing fish hatchery ng lungsod ayon ay Romeo Bartolo, ang City Fisheries Officer.

Sinabi ni pa ni Bartolo na umaasa silang dadayuhin ang nasabing lugar bilang isa eco-tourism destination sa lungsod.

Hinggil naman sa pagtatanim ng bakawan, sinabi ni Bartolo na patuloy nilang dagdagan ang mga tanim na bakawan sa nasabing lugar.

Una rito,ipinagmalaki ni Mayor Christian Natividad na umabot na sa 10,000 binhi ng bakawanang kanilang naitanim sa baybayin ng Malolos.

Nagpasalamat din siya sa mga Bantay Dagat na patuloy na nagtataguyod ng pagtatanim at pangangalaga sa baybayin ng lungsod.

Kayugnay nito, inihayag ni Gob. Wilhelmino Alvarado ang malawakang pagtatanim ng bakawan sa baybayin ng Bulacan.

Ayon sa punong lalawigan, may 300,000 binhi ng bakawan ang idinonasyon sa pamahalaang panglalawigan ng Eco-Shield Corporation.

Ang Eco-Shield Corporation ay ang kumpanyang nagtatayo ng Bulacan Sanitary landfill sa Barangay Salambao sa baybayin ng bayan ng Obando. (Dino Balabo)

Monday, January 21, 2013

Malawakang pagtatanim ng bakawan ikinakasa ng kapitolyo



MALOLOS—Libo-libong Bulakenyo kabilang ang mga mag-aaral at kasapi ng ibat-ibang priobadong samahan ang inaasahang makikilahok sa malawakang pagtatanim ng bakawan sa baybayin ng lalawigan.

Sa kasalukuyan, matatapos na anf planong inihahanda ng kapitolyo para sa pagpapatupad ng proyektong nakadisenyo sa proteksyon ng mga pamayanan sa baybayin ng Bulacan.

Samantala, nakatakda namang magsagawang isang fund raising campaign ang Sigla Movement of the Philippines (SMP) bilang suporta sa nasabing proyekto kaugnay ng panawagan samga kandidato sa halalan sa Mayo na isama sa kanilang plataporma ang pangangalaga at pagpapaunlad sa mga barangay sa tabing dagaty na karaniwang nakakalimutan.

Ayon kay Gob. Wilhelmino Avarado, aabot sa 300,000 binhi ng bakawan ang nakahandang itanim ng kapitolyo sa taong ito.

Ang mga nasabing binhi ay donasyon ng Eco-Shield Corporation, ang kumpanya nangunguna sa pagtatayo ng Bulacan sanitary landfill sa barangay Salambao sa bayan ng Obando.

Sa kanyang pahayag sa Radyo bulacan noong Sabado, Enero 12, sinabi ng punong lalawigan na ang unang dalawang buwan ng taon ang tamang panahon sa pagtatanimng bakawan.

“The months of January and February are the best time to plant mangroves on the coast of Manila Bay because we still have the northeast monsoon winds or amihan,”  ani Alvarado sa kanyang luingguhang palantuntunang isinasahimpapawid sa Radyo Bulacan tuwing Sabado.

Ipinaliwanag niya na kung buwan ng Enero at Pebrero, ang hanging amihan ay umiihip sa direksyong palayo sa dalamapasigan ng Manila Bay.

Kung kalagitnaan naman ng taon, ang direksyon ng ihip ng hanging habagat ay patungo sa dalampasigan kaya’t ang alon ay humahampas doon at posibleng mapinsala ang mga bagiojng tanim na binhi ng bakawan.

Bilang isang beterano sa larangan ng pamamalaisdaan, iginiit ng gobernador na mas malaki ang posibilidad ng ma mabuhay ang mga binhi na itinanim sa unang dalawang buwan ng taon dahil mas mababa ang tubig sa araw o low tide.

Ito ay inayunan din nina Kagawad Alfredo Lunes ng Barangay Puigad sa bayan ng Hagonoy na nagsabing kung mas maagang maitatanim ang mga binhi ng bakawan ay malaki ang psobilidad na mabuhay ito dahil sa loob ng tatlo hanggang apat na buwan ay nakakapit na ang mga ugat nito sa lupa.

Dahil sa nalalapit na ang pagbabago ng ihip ng hangin o ang pagdating ng hanging habagat, sinabi ni Alvarado na dapat madaliin ang pagtatanim.

“We really have to accelerate the transplanting to ensure high survival rate of the seedlings,” aniya.

Dahil dito, itinalaga niya si Provincial Administrator Jim Valerio bilang tagapamuno ng isang Task Force na mangunguna sa pagtatanim ng bakawan, na siya ring makikipag-ugnayan sa mga non-governmental organizations NGO at kinatawan ng iba pang sektor.

Sa mas naunang panayam ng Mabuhay kay Valerio noong Miyerkoles, Enero 9, sinabi niya na kakailanganin nila ng tulong ng mga mag-aaral mula sa ibat-ibang pamantasan sa lalawigan para sa pagtatanim.

Bukod dito, sinabi niya na nakikipag-ugnayan na rin siya sa ibat-ibang samahan o NGO para sa pakikilahok sa nasabing proyekto.

Nagpahayag naman ng pagsuporta at pakikiisa ang Sigla Movement of the Philippines (SM) sa nasabing proyekto.

Ayon kay Gorssman Dax Uy, tagapangulo ng ng SMP, napapanahon ang pagtatanim ng bakawan dahil sa unti-unting nasisira ng malalaking alon mula sa dagat ang mga pamayanan sa baybayin ng Bulacan.

Batay sa impormasyong naipon ng SMP, sinabi ni Uy na sa loob ng nagdaang 10 taon, mahigit sa 100 ektaryang palaisdaan sa baybayin ng Bulacan ang napinsala at lumubog dahil sa nadurog ng mga alaon ang mga pilapil nito.

Ayon kay Uy, ang pagkadurog ng mga pilapil ng palaisdaan ay dahil sa unti-unting pagkaubos ng mga puno ng bakawan na nagsisilbing panangga sa mga alon.

 “Bumibilis ang pagkasira ng mga palaisdaan at barangay sa coastal area ng Bulacan dahil sa nauubos din ang mga bakawan kaya kailangang magtanim uli tayo,” ani Uy.

Dahil sa kalagayang ito, sinabi ni Uy na magsasagawang isang fund raising campaign ang SMP para makaipon ng pondo na gagamitin sa pagtustos sa pagtatanim ng bakawan.

Ipinagmalaki naman ni Mayor Christian Natividad ng lungsod na ito na umabot na sa mahigit 10,000 binhi ng bakawan ang kanilang naitanim sa baybayin ng Malolos, Paombong at Hagonoy mula noong 2010.

Inilarawan ni natividad ang nasabing proyekto bilang “tagumpay” dahil sa pakikisa ng mga resident eng baybayin ng Malolos at mga mangigisda.

Iginiit pa niya na patuloy ang kanilang pagtatanim dahil may sariling mangrove nursery ang pamahalaang lungsod ng Malolos.

Samantala, nanawagan sa kapitolyo ang mga residente ng mga pamayanan sa baybayin ng Bulacan bigyan ng pantay na pagtingin ang mga Bulakenyong nakatira sa baybayin ng lalawigan.

Ito ay dahil sa mas maraming proyekto ang ipinapatupad sa mga kabayan kumpara sa mga dulong barangay katulad sa coastal area.

Ayon sa mga resident eng barangay Pugad sa bayan ng Hagonoy, higit ang pangangailangan nila sa kalinga ng kapitolyo ngayon dahil nararamdaman na nila ang epekto ng climate change.

Inihalimbawa nila ang pagtaas ng tubig mula sa dagat o high tide at malalaking alon kung may bagyo o storm surge bilang epekto ng climate change.  (Dino Balabo)